De afgelopen periode was een tijd met veel onverwachte gebeurtenissen. Iets wat klaarblijkelijk bij dit land hoort, vandaar we mensen regelmatig 'expect the unexpected' horen zeggen.
Op 29 maart was het National Disability day in PNG. Jerome had met een disabled group geprobeerd om een awareness event te organiseren. Helaas is er op het laatste moment geen geld om het van de grond te krijgen. Uiteindelijk geven Jerome en ik die dag op een secondary school een presentatie over geestelijke en lichamelijke handicaps. We hadden een interactieve presentatie voorbereid, maar daarbij niet rekening gehouden dat we voor vier klassen tegelijk zouden staan. Voor vier overvolle klaslokalen met meer dan 100 kinderen ging het uiteindelijk toch best aardig als er tenminste geen regen kletterde op het golfplaten dak. Het was een leuke ervaring en goed om nog meer mensen te informeren over ons werk.
foto: Presentatie op de Secondary School
April begint goed met dokters die staken om de overheid zo ver te krijgen dat ze de eerder gemaakte afspraken over huisvesting en vergoedingen na komt. Na een week staken word er zelfs gedreigd om geen noodgevallen meer te helpen, maar zo ver komt het gelukkig niet. De dokter met wie ik vooral samenwerk wil nog wel medicijnen voor patiënten van me voorschrijven en de psychiater in Port Moresby is ook beschikbaar voor advies. Zo kan mijn werk gewoon doorgaan en begrijpen de patiënten nu ook dat Jerome en ik, ondanks dat we wit zijn, geen dokters zijn.
Op de lokale radio heb ik een 'toksave', een informatief praatje, over m'n werk laten voorlezen en hier heb ik al aardig wat reacties op gehad. Ik heb het in de tok save vooral over het meer sociale aspect van m'n werk gehad en het woord 'mental' niet gebruikt om stigma te voorkomen, maar toch komen er na de toksave alleen familieleden langs van mensen met psychotische klachten en of ik die kan helpen. Inmiddels weet ik twee psychiaters in Moresby te bereiken en met hen overleg ik over de behandeling of ik verwijs de patiënt door. Zo lukt het eindelijk om het ziekenhuis zo ver te krijgen een ticket te regelen zodat een psychotische patiënt en zijn moeder naar Port Moresby doorverwezen kunnen worden. Inmiddels is hij klaar met de behandeling, maar is er geen geld om hem terug te laten komen.
De dokters zijn amper aan het werk als op maandagochtend wordt aangekondigd dat er nu op dat moment een workshop is over planning. Het komt over als workshop voor de leidinggevenden en het lijkt me niet relevant om heen te gaan. Later blijkt dat het vijfjarenplan wordt gemaakt voor 2011-2015. Dus op woensdag ga ik toch maar eens kijken wat er gebeurd. Iemand van National Health is overgekomen om in een week het vijfjarenplan in elkaar te draaien. Niemand van het ziekenhuis was voorbereid dus het is een frustrerende week waarin in statistieken eerst niet beschikbaar zijn en financiele gegevens helemaal niet te krijgen zijn gezien de situatie in het ziekenhuis. Het kost een paar dagen doorwerken tot middernacht voordat het ziekenhuis en de medewerker van National Health een beetje op dezelfde lijn zitten en elkaar begrijpen. In ieder geval hebben we fysiotherapie en mental health voor de komende vijf jaar op de agenda van het ziekenhuis gekregen. Hopelijk dat National Health hier ook geld in gaat steken en dat het ziekenhuis management het goed besteed.
Gelukkig is er een lichtpuntje tijdens de frustraties die ik heb die week: voor het eerst sinds ik hier ben is er kaas in de supermarkt! Waar je wel niet blij (bijna euforisch) van kan worden hier...
Foto: vijfjarenplan
Na deze week zijn we blij er even tussen uit te gaan. Brian, de leidinggevende verpleegkundige heeft zijn tweejaarlijkse vakantie van zes weken en heeft ons gevraagd om een weekend mee te gaan naar zijn eilandje, Pam, ten zuiden van Manus. Samen met zijn gezin, Emily, de andere fysio en Eliane, de laborante vertrekken we vrijdagochtend. Althans, dat was het plan. De boot was geregeld, alleen brandstof moest nog gehaald worden. Helaas was de brandstof die in de motor van de boot moest op het hele eiland uitverkocht. Uiteindelijk kon Brian een boot regelen met een motor met een andere brandstof en vertrokken we in de middag.
foto: op de boot naar Pam eiland
Die zaterdag gaan we naar Baluan, wat vlak naast Pam ligt. We komen daar onze Nederlandse wantok tegen en beklimmen de krater van het eilandje. Ook gaan we naar haar gastgezin. We zijn dan wel blij dat wij in 'town' wonen. In een klein dorpje zonder stroom en internet en een klein hokje boven zee als wc is toch nog wel een stapje verder geïsoleerd en primitief.
Terug varend van Baluan naar Pam vaart er nog een groep dolfijnen mee met de boot terwijl de zee zo vlak is als een spiegel. Een erg mooi gezicht.
Zondag bezoeken we het health centre op Lou eiland en varen over een ruige zee terug naar Manus.
foto: de krater van Baluan
Precies een week later vliegen we naar Brisbane. Een lichte cultuurshock ervaren we wel, in het vliegtuig moeten we al wennen aan het zien van zoveel witte mensen. Het kost ons echter geen tijd om te wennen aan koffie bij starbucks, internet dat het doet, nieuwe kleren kopen die niet muf of naar zweet ruiken, lekker uiteten, naar de bioscoop, ...
foto: Latte in Noosa
Na twee nachten Brisbane gaan we via Sydney naar de Blue Mountains. In Sydney spreken we af met Lynne die half van Manus is, half Australisch. Ze heeft een kleine NGO die de mensen op het eilandje van haar moeder, Rambutso, helpt. Jerome help haar met de basale communicatie door emails door te geven aan mensen die geen email hebben en zo dingen te regelen. Na onze trip naar de Blue Mountains mogen we in haar huis logeren.
In de Blue Mountains is het echt herfst aan het worden, wat leuk is om eens te zien in april en ondanks dat de zon schijnt kunnen we kilometers lopen zonder te zweten. Wat een fijne ervaring.
Terug in Sydney regent het helaas veel, maar een vriend uit Melbourne en een vriend van hem rijden ons twee dagen rond door de stad, dus regenen we niet veel nat. Woensdags gaan we terug naar Brisbane. Die stad hebben we wel gezien dus we huren een auto en verkennen de Sunshine coast voor een paar dagen. Helaas is er niet al te veel sunshine. Al pakken we de laatste dag nog een beetje zonnebaden mee.
foto: Sydney
foto: Blue Mountains
Zondag leveren we de auto in en denken we ruim op tijd op het vliegveld te zijn. Expect the unexpected. Air Niugini had de vlucht rescheduled en ons vliegtuig vertrekt nu twee uur eerder. We zien nog net het vliegtuig boarden. Gelukkig boekt Air Niugini onze nieuwe vluchten om zonder extra kosten. Omdat de vlucht naar Manus pas weer op woensdag gaat blijven we nog twee dagen langer in Brisbane. Gelukkig schijnt de zon volop en zien we Brisbane nog eens bij zon. Maandag besluiten we ook nog een beetje wat van de Gold Coast te zien en gaan we naar Surfers Paradise.
Dinsdag vliegen we dan eindelijk echt naar Port Moresby. Port Moresby: in de top vijf van de volgens de Economist minst leefbare steden en berucht voor de onveiligheid. Ik kijk dus enorm uit naar m'n eerste overnachting in deze stad. Expect the unexpected, we worden met ontzettend veel gastvrijheid ontvangen:
Op het vliegveld moet Jerome z'n ticket nog omboeken om naar Madang te kunnen voor een afspraak bij VSO. Dat duurt even en wij zijn daarom de laatste die het vliegveld verlaten en gaan opzoek naar een taxi. Een jonge vrouw hoort dit en bied ons aan naar het hostel te brengen. Ons plan was om naar de YWCA te gaan, maar we hadden ze niet kunnen bereiken per telefoon. Daar aangekomen blijkt de Lonely Planet niet up to date en mogen er geen mannen overnachten en doen ze zo wie zo eigenlijk geen korte verblijven meer. De avond is echter al gevallen en ze willen ons niet weg sturen. In een klaslokaal worden de tafels opzij geschoven, matrassen op de grond gelegd en we kunnen overnachten. Er wordt voor ons gekookt, en we worden naar de afhaal van Moresby gebracht. We slapen heerlijk en de volgende ochtend worden we opgehaald en naar het vliegveld gebracht. Jerome vliegt naar Madang voor een meeting met VSO en ik ga terug naar Manus.
foto: Port Moresby
In Manus aangekomen vergeet de auto van het ziekenhuis me op te halen, wat geen probleem is, want ik zie genoeg bekenden en krijg drie liften naar huis aangeboden.
Het is weer even wennen aan de warmte en vochtigheid en het leven hier, maar iedereen is blij dat we weer terug zijn en het voelt hier toch wel een beetje als thuis nu.
Expect the unexpected is a commonly used term here. The last period this has certainly became true for us when many unexpected things happened.
March the 29th was National Disability day in PNG. Jerome was trying to organize an awareness evant together with a the local disabled organization. Unfortunately, at the last moment no funding was available so the event could not go on. In stead Jerome and I gave presentation on mental and physical disability at the secondary school in town. We prepared a nice interactive presentation, but were not prepared to stand in a classroom with 100 students at a time. Nevertheless we managed to do the presentation and we got some nice feedback from the students, well that is at the moments the rain wass not falling down on the tinned roofs. It was a nice experience and a good opportunity to inform more people on our work.
April started well with the strike of the doctors. The government did not keep to there promises so by the strike the doctors want force the government to do so. Fortunately the doctor with whom I mostly work is still willing to help me out when I need medication for patients and the psychiatrist in Port Moresby is also available for consultations. So I had no problems continuing my work and the patients now also finally understood Jerome and I, although white, are not doctors.
On the local radio I did a 'tok save' (information announcement) about my work. To avoid stigma I did not use the word 'mental' in this message. However, the only people who came to see me after this message are family members of people with psychosis. Since I know am in contact with two psychiatrists in Port Moresby I consult with them about treatment or referral to Moresby. So far I managed to refer one patient with delusions to Moresby which was quite a hassle because the hospital claimed not to have money to cover for the transport. Now that the patient is finished with the treatment the hospital seems to have no money to get him back.
Another week in April the five year planning for the coming years had to be made. This was announced on the morning the workshop started so many staff were not available or prepared to start that day, including myself. I also had misunderstood the message about this workshop and thought it was a planning workshop for the different managers in the hospital. Luckily I found out on time what it was about to be able to include physiotherapy and mental health in the plans for the next five years. However it was frustrating week and working long nights before the employee of National health, who was facilitating the workshop, and the hospital understood each other. The bright side of this week was that for the first time in almost half a year there was cheese in the supermarket!
On the Friday of that week we really needed a break so luckily enough we had planned a trip with Brian, his family and two other colleagues to go to Pam, Baluan and Lou island. That Friday we left five hours later then planned after some trouble with sold out fuel and finding another engine with different fuel. Nevertheless we made it to Pam that evening.
The next morning we went to Baluan where we met with our Dutch 'wantok'. We walked to the crater of Baluan and met with the 'adoption family' of our wantok and Jerome was able to do a physio session with their son who has a disability.
The next day we visit Lou and the health center there before we went back to town.
Exactly a week later it was time for another trip. Jerome and I went to Australia for Easter. We started in Brisbane, then Sydney and the Blue Mountains and some Sunshine coast on the last days. To be in a western country was quite a shock at first. Already in the plane it was strange to see so many white people. However, it took us no time to get used to drinking starbucks coffee, go out for nice dinners, go to the movies, internet that does work, buy clothes that don't smell of sweat or are moldy, etc. We had such a great time that we even managed to stay longer, by accident though. Returning from the sunshine coast we handed in our rental car and were early on the airport, we thought. However on the departure board we saw a flight to Port Moresby boarding with our flight number... Expect the unexpected told the Air Niugini employee us. It appeared that our flight was rescheduled and left two hours earlier. Luckily enough they rebooked our tickets without extra costs and we stayed another two days leaving us the opportunity to see Brisbane with some sunshine and see a bit of the Gold Coast.
After a two days delay we finally arrived in Port Moresby where we had to stay overnight before I would go to Manus. Port Moresby is in the top five of the Economist 'least liveable cities'. So we were looking forward to spend some time here, not really. But expect the unexpected: we were welcomed with great hospitality. While looking for a taxi to take us to a hostel a women offered us a ride with her family. Arriving at the hostel, the Lonely Planet happened not to be up to date and the hostel was no longer proving accommodation to men and not for short term. However, it was evening so they didn't want to send us away. A sleeping place was created in a classroom while dinner was made. The next morning they kindly dropped us of at the airport.
Back in Manus I realized I had forgotten how hot it is here. Nevertheless it felt a bit like coming home again.
