Bijna een maand voorbij, dus de hoogste tijd voor een eerste update over hoe het hier gaat.
Een december vertrek ik naar Papoea Nieuw Guinea (PNG). De sneeuw vertraagt mijn eerste vlucht in de rij van vijf, maar gelukkig kan ik van Amsterdam rechtstreeks naar Singapore vliegen en sla ik de stopover in Londen over. De eerste vlucht baal ik nog van het afscheid nemen. Ik vraag me even af: waarom wilde ik dit ookal weer? Een contract voor 16 maanden... Ik ben gewend aan week contracten... Wil ik echt zo lang m'n familie en vrienden niet zien? Niet bepaald...
In Singapore aangekomen voel ik de warme lucht van de tropen over me komen en Starbucks deelt gratis koffie uit. Dit geeft me nieuwe energie. Het avontuur begint nu echt. Ik heb zin om voor VSO in dit mooie land aan de slag te gaan en om Jerome te zien.
Even kort: VSO (Voluntary Service Overseas) is een organisatie die zich inzet voor duurzame armoedebestrijding door het uitzenden van vakspecialisten die op basis van gelijkwaardigheid hun kennis en vaardigheden delen met de lokale bevolking om zo mensen te helpen die het het hardst nodig hebben. Jerome werkt al sinds februari in PNG voor VSO om mensen met een handicap te helpen en een fysioafdeling op poten te zetten. . Ik ga als social worker mensen met psychische problemen helpen; mensen die in ontwikkelingslanden vaak gestigmatiseerd worden en waar vaak geen goede hulp aan wordt verleent.
Drie december kom ik aan in Port Moresby, waar ik nog net de aansluiting haal van m'n laatste vlucht naar Madang. Hier is het hoofdkantoor van VSO PNG gevestigd en krijg ik de eerste week mijn In Country Orentation. Normaal is dit met andere volunteers, maar in mijn geval ben ik alleen. Deze week open ik een bankrekening, waar m'n lokale salaris elk kwartaal wordt gestort. Weer wat anders dan elke week een contract uitbetaald... Ik regel andere praktische zaken en krijg vooral les in Tok Pisin (Tok Pidgin in Engels). In PNG zijn er meer dan 800 talen, maar de taal die bijna iedereen spreekt is Tok Pisin. Het is in de koloniale tijd ontstaan op de plantages van de Duitse kolonisten en is een samenvoeging van lokale talen, Engels en Duits. Tok Pisin betekend letterlijk 'het praten van vogels', wat net als het Tok Pisin soms mooi klinkt en soms niet zo, volgens mijn leraar dan.
Voorafgaand aan de In Country Orentation had ik gelukkig nog het weekend om bij te komen van de jetlag. Met een bootje duikers mee om te snorkelen en beetje aan de temperatuur wennen in het zwembad.
Vrijdag vlieg ik dan eindelijk naar Manus, en Jerome. Tenminste dat hoop ik, op het vliegveld aangekomen blijkt dat ik nog op de wachtlijst sta, vanwege de kerstdrukte... Gelukkig lukt het toch om mee te gaan met deze vlucht en ben ik onderweg naar Lorengau, Manus Island, waar ik de komende tijd ga wonen en werken.
De eerste weken op het werk in het ziekenhuis zijn nog vrij rustig. Wel word er op de eerste werkdag een jonge vrouw met een psychose binnengebracht. Haar zus verteld me dat ze denken dat ze 'bezeten' is. Ik ben blij dat ze me dit toevertrouwd en dat ik kan uitleggen wat er wel aan de hand is.
Verder praat ik wat met de verpleegkundigen, health extention officers en artsen. In deze weken voor kerst gebeurd er niet zoveel in het ziekenhuis, maar bijna elk gesprek levert wel een soort van doorverwijzing voor me op. “In de ward ligt een patiënt met rugklachten, ze is hier al een half jaar, we denken eigenlijk dat ze thuis problemen heeft en daarom misschien haar pijnklachten overdrijft. Ze is aan de morfine, maar toen we een keer gedestilleerd water gaven verdwenen de pijnklachten ook. Misschien kun je eens met haar praten?” Of: “Er is een man met een alcohol vergiftiging binnengebracht, praat eens met hem en kijk eens of hij misschien verslaafd is.”
Voor mij zijn deze weken vooral belangrijk om een idee te krijgen over de cultuur, hoe hier tegen geestelijke gezondheid gekeken wordt en een idee te krijgen van de kennis en hulp die hier aanwezig is.
De cultuur leer ik nog wat beter kennen als we naar een traditionele bruiloft gaan in een dorpje aan de zuidkust van Manus. Een man van in de 50 gaat trouwen met zijn tweede (officiële) vrouw van nog geen 30. De familie van de man geeft geld, de familie van de vrouw geeft in ruil eten. De man is behoorlijk rijk en er is een bride price van ruim 330 000kina (100 000 euro). Wij zijn er op donderdag en vrijdag. Donderdag wordt na 4 dagen doneren het laatste geld gegeven, voorafgaand aan traditionele dans en zang. Vrijdag staat al het eten wat gegeven wordt in rijen per gezin. Ik zal een foto bijvoegen.
Naast rijen rijst en sago worden er 70 varkens gegeven, zwemmen er wellicht geen schildpadden meer in de zee en is er een koe met een minstens 24 urige bootreis naar Manus gekomen. We horen later dat dit de grootste bride price op Manus ooit was. Wij zijn behoorlijk de toeristen op deze bruiloft, maar dat werd dan ook vooral van ons verwacht. We moeten veel foto's maken en thuis laten zien hoe mooi de cultuur hier is. We worden dan ook hartelijk ontvangen en zelfs versierd. Een zeer charmante foto zal ik bijvoegen...
Voor kerst komt Marcel, een fysio uit Castricum die al meer dan vier jaar in PNG werkt, ons opzoeken. We lenen een bootje en gaan langs twee dorpjes een stukje van Lorengau. Verder maken we nog een snorkel uitstapje en hebben we een uitgebreide kerst lunch bij father Joseph. Hij is een missionaris uit Fiji en heeft geheel Fiji-style krokodil in de grond oven gemaakt. Erg lekker.
Zelf raak ik ook al aardig thuis in de PNG keuken. Pitpit, kaukau, popo, pukpuk, kumu, ik kan er, al zeg ik het zelf, al aardig een maaltijd van in elkaar draaien. Op de foto zijn we bij ons thuis met de Japanners.
Met oud en nieuw gaan we oliebollen bakken en om middernacht gaan we naar een heuvel vanwaar we een licht in de zee kunnen zien die gaat voorspellen wat voor jaar het gaat worden. Rood belooft niet veel goeds, groen wel...
